Lumen fidei
Thông điệp đầu tiên, về đức tin như ánh sáng soi đường. Do Đức Bênêđictô XVI khởi thảo và Đức Phanxicô hoàn tất.
17.XII.1936 – 21.IV.2025
Đức Giáo hoàng Phanxicô
Jorge Mario Bergoglio · Giáo hoàng thứ 266 của Giáo hội Công giáo (2013–2025)
Tu sĩ Dòng Tên, Tổng Giám mục Buenos Aires và là vị Giáo hoàng đầu tiên đến từ châu Mỹ. Trong mười hai năm, ngài đã nói với thế giới về lòng thương xót, về người nghèo và về việc chăm sóc ngôi nhà chung.
Xin cho ngài được an nghỉ đời đời.
Tiểu sử
Jorge Mario Bergoglio sinh ngày 17 tháng 12 năm 1936 tại khu Flores, thủ đô Buenos Aires, Argentina. Ngài là con cả trong năm người con của ông Mario José Bergoglio, một nhân viên kế toán ngành đường sắt di cư từ vùng Piemonte nước Ý, và bà Regina María Sívori. Ngài tốt nghiệp kỹ thuật viên hóa học và, sau khi nhận ra ơn gọi, đã gia nhập Dòng Tên năm 1958. Ngài học khoa học nhân văn tại Chile, triết học và thần học tại Colegio Máximo ở San Miguel, và từng dạy văn học và tâm lý học.
Ngài được truyền chức linh mục ngày 13 tháng 12 năm 1969. Mới 36 tuổi, ngài đã trở thành Bề trên Giám tỉnh Dòng Tên tại Argentina (1973–1979), trong những năm khó khăn của chế độ độc tài quân sự. Sau đó, ngài làm viện trưởng Colegio Máximo, sang Đức tiếp tục việc học và phục vụ như cha giải tội và linh hướng tại Córdoba.
Năm 1992, ngài được bổ nhiệm làm Giám mục Phụ tá Buenos Aires và năm 1998 trở thành Tổng Giám mục của thành phố. Ngài nổi tiếng vì lối sống giản dị: sống trong một căn hộ đơn sơ, tự nấu ăn và đi lại bằng xe buýt và tàu điện ngầm. Ngài nâng đỡ các linh mục phục vụ trong những khu ổ chuột nghèo nhất. Năm 2001, Đức Gioan Phaolô II tấn phong ngài làm Hồng y, và năm 2007 ngài điều phối việc soạn thảo Văn kiện Aparecida, văn kiện đã định hình Giáo hội Mỹ Latinh.
Sau khi Đức Bênêđictô XVI từ nhiệm, Mật nghị Hồng y đã bầu ngài ngày 13 tháng 3 năm 2013. Ngài là Giáo hoàng đầu tiên đến từ châu Mỹ, Giáo hoàng Dòng Tên đầu tiên và vị Giáo hoàng không phải người châu Âu đầu tiên sau hơn mười hai thế kỷ. Ngài chọn tông hiệu Phanxicô để tôn vinh Thánh Phanxicô Assisi, vị thánh của người nghèo và của hòa bình, và chọn sống tại Nhà khách Santa Marta thay vì Dinh Tông tòa. Triều đại của ngài đặt trọng tâm vào lòng thương xót, người nghèo và người di cư, việc chăm sóc công trình tạo dựng, đối thoại liên tôn, cải tổ Giáo triều Rôma và một Giáo hội “đi ra” và hiệp hành. Ngài đã thực hiện 47 chuyến tông du ra ngoài nước Ý.
Tháng 2 năm 2025, ngài nằm viện 38 ngày vì viêm phổi hai bên. Dù vẫn đang hồi phục, vào Chúa nhật Phục Sinh, ngày 20 tháng 4, ngài đã chào các tín hữu từ ban công Đền thờ Thánh Phêrô và đi một vòng quanh quảng trường. Ngài qua đời sáng hôm sau, ngày 21 tháng 4 năm 2025, hưởng thọ 88 tuổi. Sau thánh lễ an táng ngày 26 tháng 4, ngài được chôn cất, theo ước nguyện, tại Đền thờ Đức Bà Cả, trong một ngôi mộ đơn sơ chỉ khắc một chữ: “Franciscus”. Ngày 8 tháng 5 năm 2025, Mật nghị đã bầu Đức Lêô XIV làm người kế vị ngài.
Niên biểu
Chào đời tại Buenos Aires trong một gia đình di dân người Ý.
Gia nhập nhà tập Dòng Tên.
Được truyền chức linh mục.
Được bầu làm Bề trên Giám tỉnh Dòng Tên tại Argentina, giữ chức vụ này đến năm 1979.
Được tấn phong giám mục, làm Giám mục Phụ tá Buenos Aires.
Trở thành Tổng Giám mục Buenos Aires.
Được Đức Gioan Phaolô II tấn phong Hồng y.
Hội nghị toàn thể lần thứ V của các Giám mục Mỹ Latinh khai mạc tại Aparecida, Brazil; Đức Hồng y Bergoglio chủ trì ủy ban soạn thảo văn kiện kết thúc.
Được bầu làm Giáo hoàng và chọn tông hiệu Phanxicô.
Chuyến đi đầu tiên ra khỏi Rôma: đảo Lampedusa, để cầu nguyện cho những người di cư đã chết trên biển.
Công bố Tông huấn Evangelii gaudium, chương trình của triều đại ngài.
Ký Thông điệp Laudato si’ về việc chăm sóc ngôi nhà chung.
Khai mạc Năm Thánh ngoại thường về Lòng Thương Xót.
Gặp Thượng phụ Chính thống giáo Nga Kirill tại La Habana, cuộc gặp đầu tiên như vậy trong lịch sử.
Ký tại Abu Dhabi Văn kiện về Tình huynh đệ nhân loại cùng Đại Imam Al-Azhar Ahmed al-Tayeb.
Giữa đại dịch, ngài cầu nguyện một mình tại Quảng trường Thánh Phêrô vắng lặng và ban phép lành Urbi et Orbi.
Ký Thông điệp Fratelli tutti tại Assisi.
Trở thành Giáo hoàng đầu tiên viếng thăm Iraq và gặp Đại Giáo sĩ Ali al-Sistani.
Khai mạc Thượng Hội đồng về tính hiệp hành.
Mở Cửa Thánh Năm Thánh 2025, “Những người hành hương của hy vọng”.
Nhập viện Gemelli vì viêm phổi hai bên; ngài ở lại đó 38 ngày.
Chúa nhật Phục Sinh: ban phép lành Urbi et Orbi từ ban công Đền thờ Thánh Phêrô, lần xuất hiện công khai cuối cùng.
Qua đời tại Nhà khách Santa Marta vào Thứ Hai Phục Sinh, hưởng thọ 88 tuổi.
Thánh lễ an táng tại Quảng trường Thánh Phêrô; ngài được chôn cất tại Đền thờ Đức Bà Cả.
Giáo huấn
Một số văn kiện quan trọng nhất trong giáo huấn của ngài.
Evangelii gaudium
Niềm vui Tin Mừng: chương trình của một Giáo hội truyền giáo, đi ra đến các vùng ngoại biên.
Laudato si’
Chăm sóc ngôi nhà chung: một “hệ sinh thái toàn diện” nối kết khủng hoảng môi trường và khủng hoảng xã hội.
Amoris laetitia
Tình yêu trong gia đình, hoa trái của hai Thượng Hội đồng, với lời mời gọi đồng hành và phân định.
Gaudete et exsultate
Lời mời gọi nên thánh trong thế giới hôm nay: “các thánh nhà bên”.
Fratelli tutti
Tình huynh đệ và tình thân hữu xã hội như con đường hướng tới một thế giới công bằng và hòa bình hơn.
Laudate Deum
Lời kêu gọi khẩn thiết trước khủng hoảng khí hậu, tám năm sau Laudato si’.
Dilexit nos
Thông điệp cuối cùng, về tình yêu nhân loại và thần linh của Trái Tim Chúa Giêsu Kitô.
Trích dẫn
Những lời của ngài đã vang đi khắp thế giới. Bản dịch từ các văn bản chính thức.
Tôi thích một Giáo hội bị bầm dập, tổn thương và lấm bẩn vì đã ra ngoài đường phố, hơn là một Giáo hội ốm yếu vì khép kín và vì sự an toàn của việc bám chặt vào những bảo đảm riêng của mình.
Chúa không bao giờ mệt mỏi tha thứ cho chúng ta; chính chúng ta mới là những người mệt mỏi xin lòng thương xót của Ngài.
Hãy là những mục tử mang “mùi chiên”.
Nếu một người đồng tính tìm kiếm Chúa và có thiện chí, thì tôi là ai mà xét đoán người ấy?
Chúng ta nhận ra rằng mình đang ở trên cùng một con thuyền, tất cả đều mong manh và mất phương hướng.
Một cách tiếp cận sinh thái đích thực luôn trở thành một cách tiếp cận xã hội; nó phải đưa công lý vào các cuộc thảo luận về môi trường, để lắng nghe cả tiếng kêu của trái đất lẫn tiếng kêu của người nghèo.
Xin đừng quên cầu nguyện cho tôi.
Di sản
Đức Phanxicô mơ ước “một Giáo hội nghèo cho người nghèo”, gần gũi với những người bị tổn thương, mà ngài ví như “một bệnh viện dã chiến”. Ngài đã tuyên thánh cho Đức Gioan XXIII, Đức Gioan Phaolô II, Đức Phaolô VI, Đức Tổng Giám mục Óscar Romero và Mẹ Têrêsa Calcutta, tấn phong các Hồng y từ những vùng ngoại biên của thế giới và trao thêm trách nhiệm cho giáo dân và phụ nữ trong việc điều hành Giáo hội.
Tiếng nói của ngài bênh vực người di cư, hòa bình và công trình tạo dựng đã vang xa ngoài biên giới Giáo hội. Triều đại của ngài không thiếu những tranh luận và phê bình, nhưng bằng những cử chỉ đơn sơ và sự nhấn mạnh vào lòng thương xót và sự dịu dàng, ngài đã đưa đức tin đến gần hơn với nhiều người từng cảm thấy xa cách.
Trang web này là một lời tưởng niệm về cuộc đời và sứ điệp của ngài.