Lumen fidei
Jego pierwsza encyklika, o wierze jako świetle na drodze. Rozpoczęta przez Benedykta XVI i ukończona przez Franciszka.
17.XII.1936 – 21.IV.2025
Papież Franciszek
Jorge Mario Bergoglio · 266. papież Kościoła katolickiego (2013–2025)
Jezuita, arcybiskup Buenos Aires i pierwszy papież z obu Ameryk. Przez dwanaście lat mówił światu o miłosierdziu, o ubogich i o trosce o wspólny dom.
Niech spoczywa w pokoju.
Biografia
Jorge Mario Bergoglio urodził się 17 grudnia 1936 roku w dzielnicy Flores w Buenos Aires. Był najstarszym z pięciorga dzieci Mario José Bergoglio, księgowego na kolei, który wyemigrował z Piemontu, i Reginy Maríi Sívori. Uzyskał dyplom technika chemika, a po odkryciu powołania w 1958 roku wstąpił do Towarzystwa Jezusowego. Studiował nauki humanistyczne w Chile oraz filozofię i teologię w Colegio Máximo w San Miguel; uczył literatury i psychologii.
Święcenia kapłańskie przyjął 13 grudnia 1969 roku. W wieku zaledwie 36 lat został prowincjałem jezuitów w Argentynie (1973–1979), w trudnych latach dyktatury wojskowej. Następnie był rektorem Colegio Máximo, odbył studia w Niemczech i posługiwał jako spowiednik i kierownik duchowy w Kordobie.
W 1992 roku został mianowany biskupem pomocniczym Buenos Aires, a w 1998 roku arcybiskupem tego miasta. Słynął ze skromności: mieszkał w prostym mieszkaniu, sam gotował i jeździł autobusem oraz metrem. Wspierał „księży z dzielnic biedy”, którzy posługiwali w najuboższych osiedlach. Jan Paweł II mianował go kardynałem w 2001 roku, a w 2007 roku kierował redakcją dokumentu z Aparecidy, który ukształtował Kościół w Ameryce Łacińskiej.
Po rezygnacji Benedykta XVI konklawe wybrało go 13 marca 2013 roku. Był pierwszym papieżem z obu Ameryk, pierwszym jezuitą i pierwszym od ponad dwunastu wieków papieżem spoza Europy. Przyjął imię Franciszek na cześć św. Franciszka z Asyżu, świętego ubogich i pokoju, i zamieszkał w Domu Świętej Marty zamiast w Pałacu Apostolskim. W centrum jego pontyfikatu znalazły się miłosierdzie, ubodzy i migranci, troska o stworzenie, dialog międzyreligijny, reforma Kurii Rzymskiej oraz Kościół „wychodzący” i synodalny. Odbył 47 podróży apostolskich poza Włochy.
W lutym 2025 roku spędził 38 dni w szpitalu z powodu obustronnego zapalenia płuc. Jeszcze w czasie rekonwalescencji, w Niedzielę Wielkanocną 20 kwietnia, pozdrowił wiernych z loggii Bazyliki św. Piotra i przejechał przez plac. Zmarł następnego ranka, 21 kwietnia 2025 roku, w wieku 88 lat. Po pogrzebie 26 kwietnia został pochowany, zgodnie ze swoim życzeniem, w Bazylice Matki Bożej Większej, w prostym grobie z jednym słowem: „Franciscus”. 8 maja 2025 roku konklawe wybrało na jego następcę Leona XIV.
Kalendarium
Przychodzi na świat w Buenos Aires w rodzinie włoskich imigrantów.
Wstępuje do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego.
Przyjmuje święcenia kapłańskie.
Zostaje wybrany prowincjałem jezuitów w Argentynie; funkcję tę pełni do 1979 roku.
Przyjmuje sakrę biskupią jako biskup pomocniczy Buenos Aires.
Zostaje arcybiskupem Buenos Aires.
Jan Paweł II kreuje go kardynałem.
W Aparecidzie (Brazylia) rozpoczyna się V Konferencja Ogólna Episkopatu Ameryki Łacińskiej; Bergoglio przewodniczy komisji redagującej dokument końcowy.
Zostaje wybrany papieżem i przyjmuje imię Franciszek.
Pierwsza podróż poza Rzym: Lampedusa, by modlić się za migrantów, którzy zginęli na morzu.
Publikuje adhortację Evangelii gaudium, program swojego pontyfikatu.
Podpisuje encyklikę Laudato si’ o trosce o wspólny dom.
Otwiera Nadzwyczajny Jubileusz Miłosierdzia.
Spotyka się w Hawanie z patriarchą prawosławnym Moskwy Cyrylem; to pierwsze takie spotkanie w historii.
Podpisuje w Abu Zabi Dokument o ludzkim braterstwie z wielkim imamem Al-Azhar Ahmadem at-Tajjibem.
W czasie pandemii modli się samotnie na pustym placu św. Piotra i udziela błogosławieństwa Urbi et Orbi.
Podpisuje w Asyżu encyklikę Fratelli tutti.
Jako pierwszy papież odwiedza Irak; spotyka się z wielkim ajatollahem Alim as-Sistanim.
Otwiera Synod o synodalności.
Otwiera Drzwi Święte Jubileuszu 2025 „Pielgrzymi nadziei”.
Trafia do Polikliniki Gemelli z obustronnym zapaleniem płuc; spędza tam 38 dni.
Niedziela Wielkanocna: udziela błogosławieństwa Urbi et Orbi z loggii Bazyliki św. Piotra; to jego ostatnie publiczne wystąpienie.
Umiera w wieku 88 lat w Domu Świętej Marty, w Poniedziałek Wielkanocny.
Pogrzeb na placu św. Piotra; zostaje pochowany w Bazylice Matki Bożej Większej.
Nauczanie
Niektóre z najważniejszych dokumentów jego nauczania.
Evangelii gaudium
Radość Ewangelii: program Kościoła misyjnego, który wychodzi na peryferie.
Laudato si’
Troska o wspólny dom: „ekologia integralna”, łącząca kryzys środowiskowy i społeczny.
Amoris laetitia
Miłość w rodzinie, owoc dwóch synodów, z wezwaniem do towarzyszenia i rozeznawania.
Gaudete et exsultate
Powołanie do świętości we współczesnym świecie: „święci z sąsiedztwa”.
Fratelli tutti
Braterstwo i przyjaźń społeczna jako droga do bardziej sprawiedliwego i pokojowego świata.
Laudate Deum
Pilny apel wobec kryzysu klimatycznego, osiem lat po Laudato si’.
Dilexit nos
Jego ostatnia encyklika, o ludzkiej i Boskiej miłości Serca Jezusa Chrystusa.
Cytaty
Jego słowa, które obiegły świat.
Wolę raczej Kościół poturbowany, poraniony i brudny, bo wyszedł na ulice, niż Kościół chory z powodu zamknięcia się i wygody kurczowego przywiązania do własnych zabezpieczeń.
Bóg nigdy nie męczy się przebaczaniem; to my męczymy się proszeniem Go o miłosierdzie.
Bądźcie pasterzami mającymi „zapach owiec”.
Jeśli ktoś jest gejem, szuka Pana i ma dobrą wolę, to kimże ja jestem, by go osądzać?
Zdaliśmy sobie sprawę, że jesteśmy w tej samej łodzi, wszyscy słabi i zdezorientowani.
Prawdziwe podejście ekologiczne zawsze staje się podejściem społecznym, które musi włączyć sprawiedliwość w dyskusje na temat środowiska, aby usłyszeć zarówno wołanie ziemi, jak i wołanie ubogich.
Proszę, nie zapominajcie modlić się za mnie.
Dziedzictwo
Franciszek marzył o „Kościele ubogim dla ubogich”, bliskim zranionym, który porównywał do „szpitala polowego”. Kanonizował Jana XXIII, Jana Pawła II, Pawła VI, Óscara Romero i Matkę Teresę z Kalkuty, mianował kardynałów z peryferii świata i powierzył świeckim oraz kobietom większą odpowiedzialność w zarządzaniu Kościołem.
Jego głos w obronie migrantów, pokoju i stworzenia wykraczał daleko poza granice Kościoła. Jego pontyfikat nie był wolny od sporów i krytyki, ale prostymi gestami oraz naciskiem na miłosierdzie i czułość przybliżył wiarę wielu osobom, które czuły się od niej dalekie.
Ta strona jest hołdem dla jego życia i przesłania.