Lumen fidei
Ensiklika yake ya kwanza, kuhusu imani kama mwanga wa safari. Ilianzishwa na Benedikto XVI na kukamilishwa na Fransisko.
17.XII.1936 – 21.IV.2025
Papa Fransisko
Jorge Mario Bergoglio · Papa wa 266 wa Kanisa Katoliki (2013–2025)
Mjesuiti, Askofu Mkuu wa Buenos Aires na Papa wa kwanza kutoka Amerika. Kwa miaka kumi na miwili aliuzungumzia ulimwengu kuhusu huruma, maskini na utunzaji wa nyumba yetu ya pamoja.
Apumzike kwa amani.
Wasifu
Jorge Mario Bergoglio alizaliwa tarehe 17 Desemba 1936 katika mtaa wa Flores, Buenos Aires, Argentina. Alikuwa mtoto wa kwanza kati ya watoto watano wa Mario José Bergoglio, mhasibu wa reli aliyehamia kutoka Piedmont nchini Italia, na Regina María Sívori. Alisomea ufundi wa kemia na, baada ya kugundua wito wake, alijiunga na Shirika la Yesu (Wajesuiti) mwaka 1958. Alisoma masomo ya sanaa nchini Chile, na falsafa na teolojia katika Colegio Máximo huko San Miguel, kisha akafundisha fasihi na saikolojia.
Alipewa daraja la upadre tarehe 13 Desemba 1969. Akiwa na umri wa miaka 36 tu, alikuwa mkuu wa kanda wa Wajesuiti nchini Argentina (1973–1979), katika miaka migumu ya utawala wa kijeshi. Baadaye alikuwa mkuu wa Colegio Máximo, akaendelea na masomo nchini Ujerumani na kuhudumu kama muungamishi na mwongozi wa kiroho huko Córdoba.
Mwaka 1992 aliteuliwa kuwa Askofu Msaidizi wa Buenos Aires, na mwaka 1998 akawa Askofu Mkuu wa jiji hilo. Alijulikana kwa unyenyekevu wake: aliishi katika nyumba ndogo ya kawaida, alijipikia mwenyewe na alisafiri kwa basi na treni. Aliwaunga mkono mapadre waliohudumu katika mitaa maskini kabisa. Yohane Paulo II alimteua kuwa Kardinali mwaka 2001, na mwaka 2007 aliongoza uandishi wa hati ya Aparecida iliyoliunda Kanisa la Amerika ya Kusini.
Baada ya Benedikto XVI kujiuzulu, mkutano wa makardinali (konklave) ulimchagua tarehe 13 Machi 2013. Alikuwa Papa wa kwanza kutoka Amerika, Mjesuiti wa kwanza kuwa Papa na Papa wa kwanza asiyetoka Ulaya kwa zaidi ya karne kumi na mbili. Alichagua jina la Fransisko kwa heshima ya Mtakatifu Fransisko wa Asizi, mtakatifu wa maskini na wa amani, na akaamua kuishi katika Casa Santa Marta badala ya Ikulu ya Kitume. Upapa wake uliweka katikati huruma, maskini na wahamiaji, utunzaji wa uumbaji, mazungumzo kati ya dini, mageuzi ya Kuria ya Roma na Kanisa linalotoka nje na la kisinodi. Alifanya safari 47 za kitume nje ya Italia, zikiwemo Kenya, Uganda na Jamhuri ya Afrika ya Kati mwaka 2015, na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudan Kusini mwaka 2023.
Mwezi Februari 2025 alilazwa hospitalini kwa siku 38 kutokana na nimonia ya mapafu yote mawili. Akiwa bado anapata nafuu, Jumapili ya Pasaka, tarehe 20 Aprili, aliwasalimu waamini kutoka roshani ya Kanisa Kuu la Mtakatifu Petro na kuzunguka uwanjani. Alifariki asubuhi iliyofuata, tarehe 21 Aprili 2025, akiwa na umri wa miaka 88. Baada ya mazishi yake tarehe 26 Aprili, alizikwa, kama alivyoomba, katika Basilika ya Mtakatifu Maria Mkuu, katika kaburi la kawaida lenye neno moja tu: “Franciscus”. Tarehe 8 Mei 2025 konklave ilimchagua Leo XIV kuwa mrithi wake.
Matukio
Anazaliwa Buenos Aires katika familia ya wahamiaji kutoka Italia.
Anajiunga na unovisi wa Shirika la Yesu.
Anapewa daraja la upadre.
Anachaguliwa kuwa mkuu wa kanda wa Wajesuiti nchini Argentina, wadhifa anaoushika hadi 1979.
Anawekwa wakfu kuwa askofu, Askofu Msaidizi wa Buenos Aires.
Anakuwa Askofu Mkuu wa Buenos Aires.
Yohane Paulo II anamteua kuwa Kardinali.
Mkutano Mkuu wa Tano wa Maaskofu wa Amerika ya Kusini unafunguliwa Aparecida, Brazili; Bergoglio anaongoza kamati inayoandika hati ya mwisho.
Anachaguliwa kuwa Papa na kuchukua jina la Fransisko.
Safari ya kwanza nje ya Roma: Lampedusa, kuwaombea wahamiaji waliofariki baharini.
Anachapisha wosia wa kitume Evangelii gaudium, mpango wa upapa wake.
Anatia sahihi barua ya kitume Laudato si’, kuhusu utunzaji wa nyumba yetu ya pamoja.
Anafungua Jubilei ya Pekee ya Huruma.
Anakutana huko Havana na Patriaki Kirill wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi, mkutano wa kwanza wa aina hiyo katika historia.
Anatia sahihi huko Abu Dhabi Hati kuhusu Udugu wa Kibinadamu pamoja na Imamu Mkuu wa Al-Azhar, Ahmed al-Tayeb.
Katikati ya janga la korona, anasali peke yake katika Uwanja tupu wa Mtakatifu Petro na kutoa baraka ya Urbi et Orbi.
Anatia sahihi barua ya kitume Fratelli tutti huko Asizi.
Anakuwa Papa wa kwanza kutembelea Iraki na anakutana na Ayatollah Mkuu Ali al-Sistani.
Anafungua Sinodi kuhusu usinodi.
Anafungua Mlango Mtakatifu wa Jubilei ya 2025, “Mahujaji wa Matumaini”.
Analazwa katika hospitali ya Gemelli kwa nimonia ya mapafu yote mawili; anakaa huko siku 38.
Jumapili ya Pasaka: anatoa baraka ya Urbi et Orbi kutoka roshani ya Mtakatifu Petro, kuonekana kwake hadharani kwa mara ya mwisho.
Anafariki akiwa na umri wa miaka 88 katika Casa Santa Marta, Jumatatu ya Pasaka.
Mazishi katika Uwanja wa Mtakatifu Petro; anazikwa katika Basilika ya Mtakatifu Maria Mkuu.
Mafundisho
Baadhi ya hati muhimu zaidi za mafundisho yake.
Evangelii gaudium
Furaha ya Injili: mpango wa Kanisa la kimisionari linalotoka kwenda pembezoni.
Laudato si’
Utunzaji wa nyumba yetu ya pamoja: “ikolojia fungamani” inayounganisha mgogoro wa mazingira na wa kijamii.
Amoris laetitia
Upendo ndani ya familia, matunda ya sinodi mbili, pamoja na mwaliko wa kusindikiza na kupambanua.
Gaudete et exsultate
Wito wa utakatifu katika ulimwengu wa leo: “watakatifu wa jirani”.
Fratelli tutti
Udugu na urafiki wa kijamii kama njia ya kuelekea ulimwengu wenye haki zaidi na amani.
Laudate Deum
Mwito wa dharura kuhusu mgogoro wa tabianchi, miaka minane baada ya Laudato si’.
Dilexit nos
Ensiklika yake ya mwisho, kuhusu upendo wa kibinadamu na wa kimungu wa Moyo wa Yesu Kristo.
Nukuu
Maneno yake yaliyoenea duniani kote. Tafsiri huru kutoka kwa maandiko rasmi.
Napendelea Kanisa lililochubuka, lililojeruhiwa na kuchafuka kwa sababu limetoka barabarani, kuliko Kanisa lililo mgonjwa kwa kujifungia na kushikilia usalama wake.
Bwana hachoki kamwe kutusamehe; sisi ndio tunaochoka kuomba huruma yake.
Muwe wachungaji wenye “harufu ya kondoo”.
Kama mtu ni shoga, anamtafuta Bwana na ana nia njema, mimi ni nani hata nimhukumu?
Tumetambua kwamba sote tuko katika mashua moja, sote ni dhaifu na tumechanganyikiwa.
Mtazamo wa kweli wa kiikolojia daima huwa mtazamo wa kijamii, unaopaswa kuingiza haki katika mijadala kuhusu mazingira, ili kusikia kilio cha dunia na kilio cha maskini.
Tafadhali, msisahau kuniombea.
Urithi
Fransisko aliota “Kanisa maskini kwa ajili ya maskini”, lililo karibu na waliojeruhiwa, ambalo alilifananisha na “hospitali ya uwanja wa vita”. Aliwatangaza watakatifu Yohane XXIII, Yohane Paulo II, Paulo VI, Óscar Romero na Mama Teresa wa Kalkuta, aliteua makardinali kutoka pembezoni mwa dunia na akawapa walei na wanawake majukumu makubwa zaidi katika uongozi wa Kanisa.
Sauti yake kwa ajili ya wahamiaji, amani na uumbaji ilivuka mipaka ya Kanisa. Upapa wake haukukosa mijadala na ukosoaji, lakini kwa ishara rahisi na msisitizo wake juu ya huruma na upole, aliwasogeza karibu na imani watu wengi waliojiona wako mbali nayo.
Tovuti hii ni kumbukumbu ya maisha na ujumbe wake.